shutterstock_695410912Een rechter heeft de uitbreiding van een Limburgse kippenstal verboden, omdat die voor te veel extra stikstof zou zorgen. De beslissing zet ook toekomstige projecten op de helling.

Stikstof (N2) is een geur- en kleurloos gas dat ongeveer 78 % van de lucht uitmaakt. Op zich is het onschadelijk. Maar als het zich bindt met andere stoffen, zoals zuurstof of waterstof, kan het zorgen voor gezondheids- of milieuproblemen.

Bij verbrandingsprocessen in het verkeer, de industrie of in huishoudens bindt stikstof zich aan zuurstof. Zo ontstaan er stikstofoxiden. Die kunnen irriterend zijn voor de ogen, neus, keel en longen. Ze kunnen ook zorgen voor long-, hart en vaatziekten.

In de landbouw zorgen de meststoffen van dieren voor een verbinding van stikstof met waterstof. Dat creëert ammoniak, dat een schadelijke invloed heeft op het milieu.

Stikstof die vanuit de lucht neerdaalt op de grond heeft ook een negatieve invloed. Het leidt tot verzuring van de bodem. Zo komen bepaalde planten- of diersoorten in gevaar.

In Vlaanderen is ongeveer twee derde van de stikstofuitstoot afkomstig van landbouw. De rest komt van het verkeer (22 %), de huishoudens (5 %), de industrie (5 %) en de energiesector (0,9 %).

Natura 2000

Natuurgebieden die negatieve gevolgen ondervinden van die stikstofuitstoot, worden de Natura 2000-gebieden genoemd. Volgens Europese regels moeten die gebieden beschermd worden, iets waar Vlaanderen op dit moment in de meeste gevallen niet in slaagt.

Om die reden trok een rechter een vergunning in van een Limburgse kippenstal die wilde uitbreiden. De extra stal zou zorgen voor 6850 kilo extra stikstof per jaar. Dat ligt binnen de regels van de Vlaamse overheid. Maar de rechter oordeelde dat een nabijgelegen natuurgebied te veel schade zou kunnen oplopen.

Toekomstige projecten

De beslissing van de rechter is vooral belangrijk omdat die ook een invloed kan hebben op toekomstige projecten. Een vergunning zou dan enkel uitgereikt mogen worden als er bewezen wordt dat er geen impact is op een Natura 2000-gebied. Omdat de uitstoot van stikstof een invloed kan hebben tot tientallen kilometers ver, zijn er zo heel wat nieuwe projecten die stilgelegd zouden kunnen worden.

Als Vlaanderen dat probleem wil oplossen, moet het de uitstoot van stikstof sterk verminderen. De Vlaamse regering werkt daarom aan een Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Die zou eind dit jaar klaar moeten zijn.

Nederland

In Nederland zorgde in 2019 een gelijkaardige beslissing van de rechtbank ervoor dat de vergunning van ongeveer 18 000 vervuilende projecten werd ingetrokken. Onze

noorderburen zorgden onder meer voor een stikstofvermindering door de snelheid op snelwegen te verlagen tot 100 km/uur.

Foto: Shutterstock