shutterstock_1539208133In november 1989 gingen na 28 jaar de grenzen tussen Oost- en West-Duitsland open. Ook vandaag nog voelen Duitsers de gevolgen van de splitsing.

Omdat Duitsland de Tweede Wereldoorlog verloren had, werd het land in 1945 opgedeeld in twee delen. Die zouden bestuurd worden door een van de staten die in de oorlog tegen Duitsland gevochten had. Ook de hoofdstad Berlijn werd verdeeld.

Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende het begin van de Koude Oorlog. Dat was een geweldloos conflict tussen het Westen en de Sovjet-Unie (waarvan Rusland een onderdeel was). In de Sovjet-Unie en bij zijn bondgenoten in Oost-Europa werd een communistisch beleid gevoerd. Het Westen wilde het communisme zoveel mogelijk op afstand houden. De Sovjet-Unie wilde dan weer de invloed van het kapitalistische Westen zoveel mogelijk beperken.

En zo gebeurde het dat het oostelijke deel van Duitsland en Berlijn een communistisch bestuur kreeg, de Duitse Democratische Republiek (DDR) of Oost-Duitsland. Het westerse deel, de Bondsrepubliek Duitsland of West-Duitsland, ging een westerse koers varen.

Muur

Omdat veel inwoners van Oost-Duitsland in de jaren 40 en 50 op de vlucht sloegen, werd de grens tussen de gebieden steeds meer bewaakt en afgesloten. Veel families die in de verschillende delen woonden, werden op die manier van elkaar gescheiden.

De grens in het dichtbevolkte Berlijn was echter moeilijk te controleren. Daarom ging in 1961 de bouw van de Berlijnse Muur van start, die in de stad Oost- van West-Duitsland moest scheiden. De muur werd door de Oost-Duitse politie streng bewaakt. Wie probeerde om de grens over te steken, werd beschoten.

Eenmaking

Aan het eind van de jaren 80 verbeterde de relatie tussen het Westen en de Sovjet-Unie. Op 9 november 1989 viel na 28 jaar de Berlijnse Muur. Het einde van de DDR kondigde zich al een tijdje aan, met grote protesten in Oost-Duitsland en andere communistische landen (zoals Polen, Tsjechoslovakije en Hongarije). Die dag kondigde een leider van de DDR in een persconferentie aan dat reizen naar West-Duitsland vanaf dan mogelijk zou zijn. Eigenlijk zou die maatregel pas de volgende dag in werking treden, maar na de uitspraak stroomde de bevolking naar de Muur. Onder toenemende druk van het aantal mensen werden de grensovergangen geopend. Tienduizenden Oost-Duitsers staken de grens naar West-Duitsland over. Er was geen weg meer terug. Elf maanden later was de eenmaking van Duitsland een feit.

De val van de Berlijnse Muur werd uitgebreid herdacht in Duitsland. ‘De Muur is geschiedenis en leert ons: geen muur die mensen tegenhoudt en vrijheid belemmert, is zo hoog of zo lang dat hij niet kan worden neergehaald’, zei Duits bondskanselier Angela Merkel op een van de herdenkingen in Berlijn.

Gevolgen vandaag

Na al die jaren zijn de gevolgen van de splitsing van Duitsland nog steeds voelbaar. Hoewel twee op de drie ex-Oost-Duitsers vinden dat hun situatie verbeterd is na de val van de Muur, voelt 57 % zich minderwaardig in vergelijking met de West-Duitsers. Zo ligt het gemiddelde jaarlijks inkomen in het voormalige Oost-Duitsland een pak lager (34 308 euro ten opzichte van 42 968 euro), is de levensverwachting er minder hoog en zijn er minder bedrijven gevestigd.

Foto: Shutterstock