©Belgaimage

©Belgaimage

Het assisenproces over de terroristische aanslagen van 22 maart 2016 in Brussel is deze week van start gegaan. Het grootste proces ooit in ons land zal zo’n zeven maanden duren.

Op 22 maart 2016 bliezen twee leden van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) zich op de luchthaven van Zaventem op. Ook in het Brusselse metrostation Maalbeek was er een dodelijke explosie. In totaal kwamen, naast drie daders, 32 burgers om het leven. Honderden geraakten, vaak ernstig, verwond door de bommen.

Volksjury

De aanslagen van zes jaar geleden worden nu behandeld op een assisenproces. Dat betekent dat niet een rechter, maar een volksjury zich over de schuld en de straffen uitspreekt. Die jury van gewone burgers werd vorige week samengesteld. Uit duizend kandidaten werden 12 effectieve en 24 plaatsvervangende juryleden aangeduid. Die laatsten moeten ook alle zittingen bijwonen en stand-by zijn om te kunnen inspringen als bijvoorbeeld een jurylid ziek wordt.

Honderden getuigen

Het wordt ‘het proces van de eeuw’ genoemd. Nooit eerder kende ons land zo’n groot proces. Het onderzoeksdossier bevat maar liefst tienduizenden pagina’s.

Duizend slachtoffers hebben zich burgerlijke partij gesteld en laten zichzelf bijstaan door een advocaat. Honderden getuigen zullen tijdens het proces aan het woord komen: speurders die aan het gerechtelijk onderzoek meewerkten, experts, slachtoffers en nabestaanden. Het proces zal naar schatting zo’n zeven maanden duren. Men hoopt dat de jury eind juni tot een uitspraak zal kunnen komen.

Tien beschuldigden

Een van de tien beschuldigden zal niet aanwezig zijn in de rechtszaal. Het gaat om Oussama Atar. Als brein achter de aanslagen zou hij er vanuit Syrië de opdracht toe gegeven hebben. Hij zou later gesneuveld zijn in Syrië, maar omdat er geen bewijs is van zijn dood, wil men hem bij verstek veroordelen.

De bekendste beschuldigde is Salah Abdeslam. Hoewel hij vier dagen voor de aanslagen was opgepakt in Molenbeek, zou hij ze wel mee voorbereid hebben. Ook op de beschuldigdenbank zitten twee terroristen die hun bom niet tot ontploffing brachten: Mohamed Abrini (de derde dader op de luchthaven) en Osama Krayem (de tweede terrorist in de metro). De andere verdachten hebben de uitvoerders op een of andere manier geholpen, bijvoorbeeld door ze onderdak te geven.

Allen riskeren ze een levenslange gevangenisstraf. Zes van de tien liepen overigens eerder al zware veroordelingen op voor de aanslagen in Parijs in november 2015.

Verschrikkelijk duur

Volgens een berekening van VRT NWS zal het proces minstens 41,7 miljoen euro kosten. De rechtszaak vindt plaats in de oude NAVO-site in Evere, die speciaal voor deze rechtszaak helemaal verbouwd moest worden. De beschuldigen zitten in glazen boxen die, na protest van hun advocaten, helemaal opnieuw opgebouwd moesten worden.

Het onderhoud van het gebouw, het voorzien van de nodige ICT-systemen, de vele advocaten, de vergoedingen voor de juryleden, de tolken die het proces in acht verschillende talen moeten vertalen en de zware beveiliging door de politie kostten ook nog eens bijzonder veel geld.