shutterstock_1981011383Er zit een haar in de boter tussen de Europese Unie en Polen. Ze raken het niet eens over wie het laatste woord heeft in een beslissing van de rechtbank.

De Europese Unie (EU) en Polen liggen al even met elkaar in conflict. Het land wilde zijn rechtssysteem aanpassen en nieuwe regels opstellen over de aanstelling van rechters. De EU was het niet met die nieuwe regels eens. Ze vond dat de regering te veel inspraak had in de beslissing over wie rechter zou worden. Dat bedreigt de onafhankelijkheid van het rechtssysteem, stelt de EU.

Voorrang

Normaal hebben de Europese wetten voorrang op de wetten van de afzonderlijke landen. Maar Poolse rechters hebben nu beslist dat de EU niet het laatste woord krijgt. Sommige Europese wetten botsen met de Poolse wetgeving. In dat geval gelden de Poolse wetten, klinkt het. Het land gaat daarmee in tegen een van de grondbeginselen van de EU.

Europees Parlement

De EU is niet te spreken over de beslissing van het Poolse gerechtshof. Tijdens een debat over de kwestie kwam de premier van Polen – Mateusz Morawiecki – zelf uitleg geven in het Europees Parlement: ‘De Europese Unie is geen staat. Er zijn 27 lidstaten en die zijn alle soeverein.’

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, vindt dan weer dat de Poolse beslissing het vertrouwen tussen de lidstaten schaadt. Het zorgt voor minder gelijkheid tussen de deelstaten van de EU. Ze dreigt dan ook met sancties.

Sancties

De EU kan Polen niet uit de Europese Unie zetten. Enkel het land zelf kan die beslissing nemen. Dat is de Poolse regering voorlopig niet van plan. ‘Europa is onze keuze, onze plaats. We willen nergens anders heen’, zei Morwiecki.

Wat wel kan, is dat de EU de beslissing aanvecht in het Europees Hof. Ook financiële gevolgen zijn mogelijk. Polen krijgt de komende jaren ongeveer 150 miljard euro van de EU. Een deel van dat geld kan worden geblokkeerd. Toch wil Von der Leyen in de eerste plaats via gesprekken tot een oplossing komen, zegt ze.

Protest

In verschillende Poolse steden werd geprotesteerd tegen de beslissingen van de Poolse regering. In de hoofdstad Warschau kwamen volgens een woordvoerder van de stad ongeveer 80 000 mensen op straat. Op die manier wilden ze hun steun betuigen aan de EU.

Foto: Shutterstock