NoAarchitectenZowel in Antwerpen als in Gent komt er veel kritiek op verbouwingswerken aan bekende monumenten. De stedelingen eisen inspraak in de plannen.

De Antwerpenaren konden eind april een eerste blik werpen op de nieuwbouw aan het monument Het Steen. Het oudste gebouw van de Scheldestad krijgt een aanbouw, om gebruikt te kunnen worden als toeristisch centrum en als ontvangsthal voor cruisepassagiers. De reacties op de renovatie waren streng. Een petitie om de nieuwbouw af te breken haalde op één dag 11 000 handtekeningen.

Architecten

Nochtans is die nieuwbouw geen overhaast project. Aan de ontwerpwedstrijd namen in 2016 31 architectenbureaus deel. Architect Philippe Viérin, van Noa Architecten, verdedigt het gekozen ontwerp in De Standaard: ‘Het Steen is een [mengelmoes] van historische bouwactiviteiten, uit de 11e en de 16e eeuw. […] We voegen er een stuk aan toe uit ons tijdperk. Het meest gepaste materiaal daarvoor leek ons de baksteen, in een kleur en een gelaagdheid die aansluiten bij de burcht.’ Hij roept op om een oordeel uit te stellen tot het gebouw afgewerkt is.

Gravensteen

De discussie doet denken aan die over het Gravensteen in Gent. Daar moet een verbouwing het monument toegankelijker maken voor rolstoelen, door een paviljoen en een lift toe te voegen. Bij de bekendmaking van de plannen kwam er protest van de buurtbewoners, die het niet vinden kunnen dat ze geen inspraak hebben gekregen in het ontwerp.

Twee actiegroepen die zich tegen de plannen verzetten, krijgen nu acht weken de tijd om enkele alternatieven voor te stellen. Ook daarbij moet rekening gehouden worden met rolstoeltoegankelijkheid. ‘We willen alternatieven voorstellen die minder schade berokkenen dan de huidige plannen’, zegt Wouter Houtekamer van SOS Gravensteen. ‘Het moet mogelijk zijn het Gravensteen toegankelijk te maken zonder dat paviljoen of zonder te breken in middeleeuwse stukken.’

Inspraak

Een stadsbestuur is niet verplicht om bewoners inspraak te geven bij bouwplannen of renovaties. Maar die blijken bij buurtbewoners toch erg gevoelig te liggen als het gaat om monumenten die mee het beeld van een stad bepalen. Zowel het Gravensteen in Gent als Het Steen in Antwerpen zijn honderden jaren oud.

Beeld: Noa Architecten