BELGAIMAGE-138110989Een Servische moeder verblijft met haar vier kinderen in een gesloten centrum. Het is tien jaar geleden dat dat in ons land nog gebeurde. Mensenrechtenorganisaties trekken aan de alarmbel, maar de regering verdedigt de beslissing.

Tien jaar geleden besliste de Belgische regering om geen gezinnen met kinderen van wie de asielaanvraag geweigerd werd, op te sluiten in gesloten centra. Die beslissing kwam er nadat België enkele keren veroordeeld werd door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). De rechtbank, die door 47 Europese landen erkend wordt, noemde de omstandigheden waarin de gezinnen werden vastgehouden onmenselijk.

Terugkeerwoning

Sinds 11 augustus geldt die beslissing niet meer. Migrantengezinnen kunnen opnieuw in een gesloten centrum in Steenokkerzeel geplaatst worden. Het gaat om families die geen verblijfsvergunning krijgen in België en dus teruggestuurd worden naar hun thuisland.

De afgelopen jaren kregen die gezinnen een zogenaamde ‘terugkeerwoning’ toegewezen, waar ze verbleven tot het moment van uitzetting. Enkel gezinnen die niet op het aanbod van zo’n terugkeerwoning willen ingaan of al eerder uit dat soort woning gevlucht zijn, komen in aanmerking voor een opsluiting. De regering vindt de maatregel nodig omdat er volgens haar te veel gezinnen vanuit de terugkeerwoning onderduiken en daarna illegaal in ons land verblijven.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) denkt niet dat er opnieuw een veroordeling door het EHRM zal volgen. De omstandigheden van de opsluiting zijn nu veel beter, argumenteert hij. Bovendien zou het beleid overeenstemmen met dat van andere landen.

Op het domein in Steenokkerzeel waar de gezinnen vastgehouden worden, staan vier woonunits: twee voor zes personen en twee voor acht. Overdag krijgen de kinderen er les en kunnen ze buiten spelen.

Mensenrechten

Toch blijft het beleid sterke kritiek uitlokken. Mensenrechtenorganisaties, zoals de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties en Amnesty International, wijzen op de nadelen die kinderen ondervinden wanneer ze worden vastgehouden.

Pedagoog Ilse Derluyn (UGent) bevestigt in De Standaard dat kinderen die opgesloten worden een groot risico lopen op depressie, angst en posttraumatische stress. Ook slaap- en eetproblemen en fysieke klachten kunnen een gevolg zijn.

Op 14 augustus werd een eerste gezin al in Steenokkerzeel ondergebracht. Het gezin van vijf – een Servische Roma-vrouw en haar vier kinderen tussen de een en zes jaar – verbleef al sinds 2013 illegaal in ons land. De gezinsleden zitten in het centrum tot het moment dat ze terug naar hun thuisland Servië worden gestuurd. In 2017 woonden ze al in twee terugkeerhuizen, maar daaruit zijn ze telkens gevlucht.
Woensdag werd een tweede gezin uit Azerbeidzjan opgesloten in het centrum.

Kinderrechtencommissaris

Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen bracht een bezoek aan het gesloten centrum. Hij dringt erop aan bij de regering om zo snel mogelijk een einde te maken aan de opsluiting van het gezin. De situatie bezorgt de jonge kinderen te veel stress, vindt hij. Bovendien duurt de opsluiting al langer dan de maximaal toegelaten twee weken. Die termijn kan in uitzonderlijke gevallen echter verlengd worden met twee weken, na onderzoek naar het welzijn van de kinderen.

Foto: Belga Image