Schermafbeelding 2018-09-12 om 10.33.53De hoeveelheid plastic afval in de Grote Oceaan met de helft verminderen in vijf jaar tijd, dat is de doelstelling van The Ocean Cleanup. Het project ging, na vijf jaar voorbereiding, afgelopen weekend van start.

Zaterdag 8 september begon een grote schoonmaakactie van de Grote Oceaan, The Ocean Cleanup. Het project werd bedacht door de 24-jarige Nederlander Boyan Slat. Hij wil in een periode van vijf jaar de helft van het plastic afval in de Grote Oceaan op te ruimen. De eerste installatie voor de schoonmaakoperatie werd in de buurt van San Francisco, aan de Amerikaanse westkust, te water gelaten. Vandaaruit wordt ze naar de Grote Oceaan gesleept.

Drijvende afvalberg

De Grote Oceaan – ook wel de Stille Oceaan genoemd – ligt tussen Azië, Australië en Noord- en Zuid-Amerika. In dat oceaangebied drijft een afvalhoop van ruwweg 1,6 miljoen vierkante kilometer, goed voor ongeveer 1,8 biljoen stuks plastic. Door de stroming van de oceaan worden al die stukken afval bij elkaar geduwd. Omdat plastic niet biologisch afbreekbaar is, stapelt het afval zich op zonder ooit te verdwijnen.

Wilson

De uitvinding van Slat moet die afvalhoop kleiner maken. De installatie die zaterdag het water in ging, heet officieel System 001, maar kreeg de troetelnaam Wilson. Wilson is een buis van ongeveer 600 meter lang, die in U-vorm over het water drijft. Onder de buis hangt een ‘gordijn’ van 3 meter. Het idee is eenvoudig: de buis en het gordijn vangen al drijvend het afval op, dat later wordt opgehaald, gerecycleerd en hergebruikt. Als alles werkt zoals gepland, zullen zeedieren onder het gordijn door kunnen zwemmen.

Omdat het systeem – net als het afval – vrij ronddrijft op de oceaan, wordt het automatisch naar de gebieden met het meeste afval gestuwd. Als de eerste test een succes is, zouden in totaal 60 van zulke installaties gebruikt worden.

Investeerders

Boyan Slat bedacht het project vijf jaar geleden al, toen hij 18 was. Met zijn eenvoudige maar effectieve plan wist hij de aandacht te trekken van grote investeerders. Omdat het idee zo gemakkelijk te begrijpen is, werd ook het grote publiek enthousiast. Door crowdfunding en met de steun van grote sponsors verzamelde hij 25 miljoen euro om zijn uitvinding in de praktijk te brengen.

Critici

Ondanks de grote belangstelling is niet iedereen even enthousiast. Critici benadrukken dat niet al het afval op het oceaanoppervlak blijft drijven. Bovendien breekt plastic na verloop van tijd af tot minuscule deeltjes, de zogenaamde microplastics. Die zullen door de uitvinding van Slat niet opgevist worden. En ondanks de beweringen van Slat en zijn team dat dieren onder de uitvinding kunnen doorzwemmen, vrezen ze dat de machine schade zal toebrengen aan het leven in zee.

Afvalproductie

Experts benadrukken dat de opruimactie geen excuus mag zijn om niet te werken aan de vermindering van onze afvalproductie. Jaarlijks wordt 300 miljoen ton plastic geproduceerd dat maar één keer gebruikt wordt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan verpakkingen of rietjes. Als we niet bewuster omspringen met ons verbruik van plastic, zal het opruimwerk van Slat weinig zin hebben.

Foto: The Ocean Cleanup