©Shutterstock

©Shutterstock

Het drugsgeweld in Antwerpen wordt steeds roekelozer. De overheden denken na over hoe ze het kunnen tegengaan. Eenvoudig zal dat niet zijn. Experts noemen het een complex probleem.

Sinds 2012 nam het drugsgeweld in Antwerpen geleidelijk toe. Een triest dieptepunt was de dood van de elfjarige Firdaous, vorige week in het district Merksem. Het meisje werd getroffen door een kogel, die vermoedelijk een drugscrimineel met een oorlogswapen op haar woning afvuurde.

Het gezin van het meisje had niets met drugscriminaliteit te maken. Haar oom Othman E.B. wél. Die zit zelf veilig in Dubai. Waarschijnlijk wilden concurrenten van de drugsbaron hem via zijn familie raken. Om hem te intimideren of om wraak te nemen. Het drugsgeweld in Antwerpen draait meestal om afrekeningen, nadat bijvoorbeeld een lading cocaïne spoorloos is verdwenen.

Kopstukken oppakken

De kopstukken opsporen en berechten blijkt onvoldoende om het geweld te stoppen, zo bewijst de situatie in Nederland. Dat heeft al langer en met nog heviger drugsgeweld te maken.

‘In Nederland is tussen 2020 en 2022 een groot aantal leidinggevende figuren uit de cocaïnemaffia opgepakt, maar daarmee stoppen de smokkel en het geweld niet’, vertelde Jan Meeus, misdaadverslaggever bij de krant NRC, in De Standaard. ‘Ieder gat dat geslagen wordt, wordt meteen opgevuld door iemand uit de eigen kring of een rivaal die kansen ziet.’

Cocaïne onderscheppen

In de haven van Antwerpen werd vorig jaar net geen 110 ton cocaïne onderschept, een record. Goed nieuws, zou je denken. De politie schat echter dat de vangst slechts 20 procent bedraagt van het totaal aantal cocaïne, dat onder andere via containerschepen gesmokkeld wordt.

Op vele niveaus

Charlotte Colman, professor criminologie van de UGent, noemt het drugsgeweld een complex probleem. Het vraagt om oplossingen op meerdere niveaus. Ze wijst er om te beginnen op dat het een internationaal verhaal is. In landen als Colombia wordt ook steeds meer cocaïne geproduceerd. Aan die aanvoer moet iets gedaan worden. Dat kan enkel als je met die landen samenwerkt.

Verder heeft de federale politie dringend meer expertise, middelen en specialisatie nodig om de drugsbaronnen te bestrijden. Professor Colman vraagt ook aandacht voor preventie. De drugskoeriers zijn meestal jongeren zonder diploma’s en jobs. Hen meer kansen bieden in de maatschappij kan zeker helpen.

Minderheid gebruikt

Vraag is of ook het cocaïnegebruik teruggedrongen moet worden. Als er hier minder vraag is naar de drug, zal er ook minder verhandeld worden. Charlotte Colman nuanceert en relativeert. ‘In 2018 had 1,7 procent van de Vlamingen tussen 15 en 64 jaar het afgelopen jaar cocaïne gebruikt. Dat is en blijft een minderheid’, zegt ze in De Standaard. Volgens de professor is naar schatting 80 procent van de cocaïne die langs de Antwerpse haven passeert bestemd voor consumptie in andere landen.

Legalisering?

Er gaan stemmen op om drugs te legaliseren. Als je drugs onder controle van de overheid op de markt brengt, neem je de criminelen de handel uit handen. Charlotte Colman gelooft niet in die remedie. Haar Italiaanse collega Letizia Paoli, verbonden aan de KU Leuven, ziet wél mogelijkheden. Wat drugsbendes verdienen met cannabis en xtc, financieren ze in de handel van coke. Als je die twee soorten drugs legaliseert, leg je volgens Letizia Paoli toch al een stuk van die bron droog.