Eingangstor_des_KZ_Auschwitz,_Arbeit_macht_frei_(2007)Het is 75 jaar geleden dat het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau bevrijd werd. In dat kamp werden in de Tweede Wereldoorlog meer dan een miljoen gevangenen gedood, voornamelijk Joden.

Op 27 januari 1945 werd het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau in Polen bevrijd. Het kamp werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s gebruikt als werk- en vernietigingskamp. Ongeveer 1,1 miljoen gevangenen kwamen er om het leven. De grote meerderheid daarvan waren Joden.

Velen van hen werden bij aankomst onmiddellijk gedood in de gaskamers. De overige slachtoffers kwamen om het leven in het werkkamp van Auschwitz. Daar maakten ze onder meer wapens voor het Duitse leger. Auschwitz-Birkenauwas het grootste vernietigingskamp van nazi-Duitsland en was een belangrijk onderdeel van de Holocaust, de naam voor de Jodenvervolging tijdens WO II. In totaal stierven er ongeveer 6 miljoen Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Rode Leger

Het kamp werd bevrijd door het Rode Leger, het leger van de Sovjet-unie. De nazi’s waren in 1944 al gestart met het overplaatsen van gevangenen en het vernietigen van bewijzen. Toen de bevrijding van het kamp onvermijdelijk werd, sloegen de Duitse soldaten op de vlucht. Voor hun vertrek brachten ze de vergassingsinstallatie tot ontploffing en verbrandden ze veel bewijsmateriaal. Om te voorkomen dat de gevangenen bevrijd werden, werden degenen die nog in staat waren om te stappen gedwongen om te voet uit het kamp te vertrekken. Onderweg stierven velen van uitputting.

Nieuws

De bevrijding van Auschwitz was niet meteen wereldnieuws. Omdat de beelden die de Sovjets in het kamp maakten na de bevrijding zo schokkend waren, vonden de Russen ze niet geschikt als propagandamiddel. Bovendien vond de bevrijding gelijktijdig plaats met vele andere militaire overwinningen, die het nieuws overheersten. Pas later raakten de details over hoe het er in het kamp aan toeging wereldwijd bekend, toen de kampen Bergen-Belsen, Buchenwald en Dachau bevrijd werden door de Britten en de Amerikanen.

Herdenking

In het bijzijn van tientallen staatshoofden werd de verjaardag van de bevrijding van Auschwitz herdacht in Jeruzalem. Daar waarschuwden enkele leiders voor nieuwe signalen van jodenhaat of antisemitisme. Maandag vond ook in Polen een herdenkingsplechtigheid plaats, in het voormalige kamp zelf. Ongeveer 200 overlevenden van het kamp woonden die ceremonie bij.

Foto: Wikimedia Commons